Atık yağ geri kazanım ünitesi iş akım şemasıHerhangi bir madeni yağ veya herhangi sentetik yağ sanayide veya sanayi dışı alanlarda özellikle yağlama amacı ile belli bir süre kullanım sonucu kimyasal ve fiziksel olarak kirlenir ve orijinal özelliğini kaybeder. Yağ, içindeki katkı maddelerinin kırılması, normal kullanım esnasında kir, metal sürtünmeleri, su veya kimyasallarla karışarak kirlenir ve rengi koyulaşarak kullanılamaz duruma gelir. Yağ zamanla uzun kullanımdan dolayı iyi performans göstermez. Dolayısıyla motorun daha iyi iş yapabilmesi için kullanılmış yağ, yeni yağla değiştirilir.

Türkiye’de yıllık olarak yaklaşık 1.000.000 milyon ton madeni yağ üretimi gerçekleşmekte buna karşılık tahmini olarak 250.000 ton atık yağ oluşmaktadır. Atık yağlar ekotoksik özelliğe sahiptir. Bulunduğu ortamı kirletir. Ortamda yaşayan canlılara zarar verir.  Bu yüzden toprağa ve suya atılmamalıdır. Sobalar, küçük fırınlar, gibi yerlerde yakılması yasaktır.  Çünkü atık yağın içindeki ağır metal ve klor bileşimleri atık hava ile birlikte atmosfere salınarak havayı kirletir ve insan sağlığına zarar verir. Bir litre yağ, 1.000 ton suyu kullanılamaz, 5.000 ton suyu içilemez duruma getirir.  Bir litre kullanılmış motor yağı ise 800.000 ton içme suyunu kullanılamaz hale getirir. Atık yağlar kategori tayinleri yapıldıktan sonra uygun lisanslı geri kazanım veya bertaraf tesislerine lisanslı araçlar ile gönderilmektedir. Geri kazanım tesisleri rafinasyon ve rejenerasyon olmak üzere iki ana yol ile geri kazanım yapmaktadırlar.  Rafinasyon işleminde atık yağlar yüksek sıcaklık vakum altında damıtma işlemine tabi tutularak geri kazanılırlar. Geri kazanılan yağlara genellikle ağartma toprağı ile bitirme işlemi uygulanır. Rejenerasyon metodunda ise yağlar su ve tortularında ayrıldıktan sonra ağartma toprağı ile son işlem gerçekleştirilerek her türlü kirletici, oksidan ürünleri, partiküller giderilerek ulusal veya uluslar arası standart ve şartnameler ile kullanım amacına uygun orijinal yağ  elde edilir

 

Atık Yağ Geri Kazanım Ünitesi yaklaşık 300 m2 açık alanda yer almaktadır. Bu ünitede işletmeye gelen atıklar seperatörden geçirilerek atıksu ve tortu kısımlarından ayrılarak flash evaporatöre alınarak tam susuzlaştıması ve ön ısıtması yapılır. Bundan sonra thin film evaporatörde alt ve üst fazlara ayrılır. Bunun arkasında topraklama ve filtrasyon işlemleri tamamlanarak baz yağ üretim işlemleri tamamlanır. Thin film işleminden arta kalan alt faz bitüm olarak değerlendirilebilmektedir.  Bu ürün asfalt plentlerine yada diğer sanayi kollarına direk satışı yapılabilecektir.

Atık Yağ Geri Kazanım Ünitesi İş Akım Şeması Açıklaması

Atık Kabul

Atıklar ambalajlı (bidon, IBC, varil vs.) veya dökme olarak gelecektir. Ambalajlardan veya tankerden emiş yapabilmek için gerekli bağlantı ekipmanları ve hortumlar mevcuttur. Atık transfer pompası atığın durumuna göre saate 10-25 m3 atık pompalayabilmektedir.  Atık kabul ünitesi sızdırmasız beton zemin üzerinde kuruludur. Ünite taşma havuzunun içerisinde yer almaktadır. Laboratuvarda atık yağ, yağ-su-tortu ve verimlilik analiz yapıldıktan sonra kategorilerine uygun tanklara alınırlar. Depolanan atıklar üretim planına göre separatör ünitesine yönlendirilir. Atık depolama kapasite olarak 2 adet 100 m3 lük ve 1 adet 30 m3 ve 1 adet 45 m3 lük atık yağ tankı mevcuttur.

Separatör

Separatör ünitesinde atık yağ için ayrılmış 1 adet 0,9 m3/saat kapasiteli separatör bulunmaktadır. Laboratuvarda ayrışma sıcaklığı tespit edilen atıklar önce separatör besleme tankında ısıtılarak karıştırılır. Ardında seperatöre beslenerek atık suyun ve tortunun çoğunluğunun ayrılması sağlanır. Tortu atık yağın içerisinde gelen pisliklerden kaynaklanmaktadır. Separatörde ayrılan tortu IBC tanklarda biriktirilerek bertarafa gönderilmektedir. Atıksu ise kimyasal arıtma tesisi dengeleme havuzuna gönderilmektedir. Sistemde bir adet buhar kazanı mevcut olup seperatörlerin çalıştırılması maksatlı kullanılmaktadır.

Destilasyon

Suyunun çoğu alınmış atık yağ flash evaporatörde hafif vakum altında 250-270 C sıcaklıklara kadar çıkartılır. Bu sırada yağın kullanımı sırasındaki bozulmalardan ve temizliği sırasında içerisine karıştırılan solventler ve su ayrılır. Buhar olarak ayrılan bileşenler kendilerine ait destile tanklarına kondenserden geçirilerek tekrar sıvı olarak toplanırlar. Gerekli olan soğutma ihtiyacı soğutma kulesinden karşılanmaktadır. Atıksu ise kimyasal arıtma tesisi dengeleme havuzuna gönderilmektedir. Atık solventler ise ayrı bir tankta biriktirilerek geri kazanım firmalarına sevk edilir. Flash evaporatörün atık işleme kapasitesi yaklaşık olarak 20 ton atık yağ /gün dür. Flash evaporatörün ısıl ihtiyacı kızgın yağ ile sağlanmaktadır.

Thin film evaporatör günlük olarak 6,48 ton/gün  atık işleme kapasitesine sahip olup yüksek vakum altında 340 C sıcaklıkta çalışmaktadır. Isıl ihtiyaç kızgın yağ kazanından karşılanmaktadır. Bu ünitede atık yağ bitüm ve ham baz yağ olarak ikiye ayrılır. Baz yağa ham denmesinin sebebi topraklama ünitesine girmemiş olduğu içindir. Buhar olarak toplanan ham baz yağ kondenserden geçirilerek tekrar sıvı olarak destile tanklarına toplanır. Soğutma ihtiyacı soğutma kulesinden karşılanmaktadır. Elde edilen ham baz yağ disitlasyon kulesine gönderilirken. Atığın cinsine göre geri kazanım oranları değişmektedir.

Topraklama ve Filtre

Thin filmden çıkan ham baz yağlar laboratuvarda testleri yapıldıktan sonra topraklama oranları belirlenerek topraklama tanklarına gönderilir.  Topraklama 50-60 C sıcaklıkta yapılır. Bu işlem kızgın yağ ısıtmalı karıştırıcılı tankta gerçekleştirilir. Tankların topraklama kapasite günlük saatte 10 m3 filtrasyon kapasite bulunan filtre grubu baz yağları son haline getirir. Ürünler TS 13369 baz yağ standardına uyacak şekilde imal edilecektir.